Cùng với Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đã đưa vào khai thác, việc TP.HCM tiếp tục đầu tư phát triển Metro số 6 và Metro số 7 trong những năm tới sẽ mở rộng khả năng kết nối Khu Công nghệ cao TP.HCM với khu vực trung tâm, sân bay Tân Sơn Nhất, sân bay Long Thành, Thủ Thiêm và các khu đô thị lân cận. Hệ thống giao thông công cộng ngày càng hoàn thiện là một trong những điều kiện quan trọng để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người lao động, đồng thời góp phần nâng cao môi trường đầu tư và phát triển Khu Công nghệ cao trong giai đoạn tới.
Tuyến metro số 1 TP.HCM có 11 nhà ga trên cao gồm: Nhà ga Văn Thánh, Tân Cảng , ga Thảo Điền, An Phú, Rạch Chiếc, Phước Long, Bình Thái, Thủ Đức, Khu Công nghệ cao, Suối Tiên, Bến xe Miền Đông mới. Nguồn :24h
Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn đẩy nhanh đầu tư mạng lưới đường sắt đô thị với quy mô lớn. Theo thông tin công bố mới đây, Thành phố dự kiến đầu tư khoảng 27 tỷ USD để nâng tổng chiều dài mạng lưới metro lên khoảng 255 km vào năm 2030, gấp hơn 10 lần quy mô hiện nay.
Theo Cổng Thông tin điện tử Đảng bộ TP.HCM, trong giai đoạn 2026 – 2030, Thành phố xác định 8 tuyến đường sắt đô thị ưu tiên đầu tư, với mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành khoảng 255 km. Đến năm 2035, Thành phố tiếp tục hoàn thành thêm các tuyến, đoạn tuyến trong mạng lưới, trong đó có giai đoạn 2 Metro số 6 và Metro số 7 đi qua Khu Công nghệ cao.
Đối với Khu Công nghệ cao TP.HCM, quá trình phát triển mạng lưới đường sắt đô thị có ý nghĩa trực tiếp. Đây là khu vực tập trung các doanh nghiệp sản xuất công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu – phát triển, đào tạo cùng số lượng lớn chuyên gia, kỹ sư và người lao động. Vì vậy, việc mở rộng khả năng tiếp cận bằng giao thông công cộng không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại mà còn góp phần cải thiện điều kiện hoạt động của doanh nghiệp và khả năng thu hút nguồn nhân lực.
Metro số 1 – kết nối hiện hữu với trung tâm Thành phố
Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên được đưa vào vận hành thương mại từ ngày 22/12/2024. Tuyến dài 19,7 km, gồm 14 nhà ga, trong đó có Ga Khu Công nghệ cao, tạo kết nối trực tiếp giữa Khu Công nghệ cao với hệ thống đường sắt đô thị của Thành phố.
Từ Khu Công nghệ cao, người dân và người lao động có thể sử dụng Metro số 1 để di chuyển đến khu vực Đại học Quốc gia TP.HCM, Suối Tiên, Thảo Điền, An Phú và khu vực trung tâm Thành phố. Đây là một trong những thay đổi rõ nét về điều kiện giao thông của Khu Công nghệ cao trong những năm gần đây.
Việc Metro số 1 đi vào hoạt động cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện giao thông kết nối từ nhà ga vào bên trong Khu Công nghệ cao. Khi các tuyến xe buýt, phương tiện trung chuyển, đường dành cho người đi bộ và các hình thức giao thông nội khu được tổ chức hợp lý, khả năng tiếp cận các doanh nghiệp, trung tâm nghiên cứu, đào tạo và các khu chức năng từ nhà ga sẽ thuận tiện hơn.
Metro số 6 – mở thêm hướng kết nối với sân bay Tân Sơn Nhất
Bên cạnh Metro số 1 đang khai thác, Metro số 6 giai đoạn 1, đoạn Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất – Phú Hữu, là một trong những dự án Thành phố đang đẩy nhanh thủ tục chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026 – 2030.
Theo các thông tin được công bố, đoạn Tân Sơn Nhất – Phú Hữu dài gần 23 km, đi qua 13 phường, trong đó có Tăng Nhơn Phú, Phước Long và Long Trường. Đây là những khu vực có quan hệ giao thông trực tiếp với Khu Công nghệ cao và khu vực phát triển phía Đông Thành phố.
Việc hình thành Metro số 6 sẽ mở thêm một hành lang giao thông công cộng theo hướng từ sân bay Tân Sơn Nhất đến khu vực phía Đông. Đối với Khu Công nghệ cao, hướng kết nối này có ý nghĩa đáng chú ý bởi ngoài nhu cầu đi lại hằng ngày của người lao động, các doanh nghiệp tại Khu thường xuyên có nhu cầu đón tiếp chuyên gia, nhà đầu tư và đối tác trong và ngoài nước.
Nếu Metro số 1 hiện nay tạo kết nối thuận lợi từ Khu Công nghệ cao về trung tâm Thành phố thì Metro số 6 trong tương lai sẽ bổ sung thêm hướng kết nối với sân bay Tân Sơn Nhất và các khu vực phía Bắc, phía Đông Thành phố.
Theo kế hoạch hiện nay, giai đoạn 1 tuyến Metro số 6 thuộc nhóm dự án Thành phố tập trung triển khai đến năm 2030; giai đoạn 2 của tuyến – Vành đai trong – tiếp tục nằm trong danh mục dự kiến hoàn thành đến năm 2035.
Metro số 7 – thêm một trục kết nối trực tiếp với Khu Công nghệ cao trong tương lai
Trong quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị mới của Thành phố, Metro số 7 có hướng tuyến Tân Kiên – Nguyễn Văn Linh – Thủ Thiêm – Thảo Điền – Thanh Đa – Khu Công nghệ cao – Vinhomes Grand Park. Như vậy, Khu Công nghệ cao nằm trực tiếp trên hành lang kết nối của tuyến Metro số 7 theo định hướng quy hoạch hiện nay.
Đây là một hướng kết nối đáng chú ý bởi tuyến đi qua nhiều khu vực phát triển lớn của Thành phố. Khi được đầu tư, Metro số 7 sẽ tạo thêm khả năng tiếp cận Khu Công nghệ cao từ khu Nam, Thủ Thiêm, Thảo Điền, Thanh Đa, Trường Thọ và các khu đô thị phía Đông.
Theo kế hoạch phát triển mạng lưới đường sắt đô thị được Thành phố công bố, Metro số 7, đoạn Tân Kiên – Vinhomes Grand Park, thuộc nhóm tuyến dự kiến hoàn thành vào năm 2035. Hiện các công tác nghiên cứu, chuẩn bị dự án và phương án đầu tư đang tiếp tục được triển khai.
Với Metro số 7, không gian kết nối của Khu Công nghệ cao sẽ không còn chủ yếu dựa trên trục Đông – Tây hiện hữu của Metro số 1 mà được mở rộng theo nhiều hướng. Điều này tạo thêm điều kiện để người lao động từ các khu vực khác nhau của Thành phố có thể tiếp cận Khu Công nghệ cao bằng giao thông công cộng.
Giao thông thuận lợi hơn cho người lao động, doanh nghiệp và nhà đầu tư
Đối với Khu Công nghệ cao, hiệu quả của hệ thống metro trước hết thể hiện ở khả năng phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày của người lao động.
Khi mạng lưới đường sắt đô thị được mở rộng, người làm việc tại Khu Công nghệ cao sẽ có thêm lựa chọn về nơi ở và phương thức di chuyển. Phạm vi tiếp cận nguồn nhân lực của các doanh nghiệp theo đó cũng được mở rộng, không chỉ giới hạn ở khu vực phía Đông mà từng bước kết nối với nhiều khu vực dân cư, trường đại học và trung tâm đào tạo khác trên địa bàn Thành phố.
Đây là yếu tố quan trọng đối với các doanh nghiệp công nghệ cao vốn có nhu cầu lớn về đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, nhân lực nghiên cứu – phát triển và lao động có trình độ chuyên môn.
Đối với hoạt động đầu tư, khả năng kết nối thuận tiện với trung tâm Thành phố, sân bay, các trường đại học, trung tâm nghiên cứu và các khu đô thị cũng là một trong những điều kiện tạo nên sức hấp dẫn của địa điểm đầu tư.
Do đó, việc Metro số 1 đã hiện hữu, cùng với quá trình triển khai Metro số 6 và Metro số 7 trong những năm tới, sẽ bổ sung thêm một lợi thế quan trọng về hạ tầng đối với Khu Công nghệ cao TP.HCM. Khi các tuyến này từng bước được hình thành và kết nối thành mạng lưới, lợi ích mang lại cho Khu Công nghệ cao không chỉ là rút ngắn thời gian đi lại. Quan trọng hơn, đó là khả năng mở rộng phạm vi tiếp cận nguồn nhân lực, tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp, tăng khả năng kết nối với các trung tâm nghiên cứu – đào tạo và nâng cao điều kiện tiếp cận của nhà đầu tư, chuyên gia.
Hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, cùng với việc phát triển đường sắt đô thị gắn với TOD, sẽ là một trong những điều kiện quan trọng để Khu Công nghệ cao TP.HCM tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp và người lao động, tạo nền tảng cho quá trình phát triển trong giai đoạn mới.
Nguồn tham khảo: Cổng Thông tin điện tử Đảng bộ TP.HCM; VnExpress; Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM và các thông tin công bố về quy hoạch, kế hoạch phát triển mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM.
Nguyễn Ngọc Tuấn